Historia OSiR

_______________________________

W wyniku działań wojennych wiele budynków i urządzeń komunalnych Krosna Odrzańskiego uległo zniszczeniu. Z pożogi ocalała jednak niemal cała infrastruktura hala do gimnastyki szwedzkiej, korty tenisowe w górnej części i hale usytuowane w kompleksach wojskowych (przy jednej z nich także odkryty basen). Pewne prace związane z odbudową boiska na stadionie rozpoczęto na początku lat pięćdziesiątych. Prowizoryczną płytę otworzono w 1954 r., ale nie posiadała ona trybun. W kolejnych trzech latach trafiał tam gruz z rozbiórki starówki. Nadzór nad obiektem pełniły władze krośnieńskiego klubu „Gwardia”.

W grupie pierwszych przesiedleńców i osadników było także grono pasjonatów sportu. W początkowym okresie brakowało niemal wszystkiego, także wizji funkcjonowania sportu wyczynowego i masowego. Ze względu na swój specyficzny charakter kultura fizyczna znalazła się we władaniu Ministerstwa Obrony Narodowej, a od końca lat 40-tych zaczęto budować system w oparciu o radzieckie wzorce, czyli zrzeszenia sportowe, branżowe – „Kolejarz”, „Gwardia”, „Spójnia”, „Ogniwo”, „Budowlani” etc. Od roku 1949 zaczęto budować administrację sportową, która w regionie krośnieńskim była reprezentowana przez Powiatowy Komitet Kultury Fizycznej. Jednak była ona spychana na dalszy plan w obliczu natłoku spraw bieżących. Często osoby odpowiedzialne za sport zajmowały się sprawami natury gospodarczej. Inicjatywa społeczna i chęć normalizacji życia przyczyniły się do powstania pierwszych krośnieńskich klubów – „Tęczy” i „Gwardii”. Pierwsze mecze piłkarskie rozgrywane były na łąkach przy kanale Ulgi. W roku 1950 z inicjatywy Romana Pietrażyckiego zamontowano kosze do gry w koszykówkę w sali przy ul. Pocztowej. Ponadto bliskość akwenów wodnych zachęcała do uprawiania sportów wodnych. Działający w mieście oddział Ligii Morskiej zgłosił w roku 1953 propozycję przeprowadzenia remontu przystani, co jednak spotkała się z kategoryczną odmową Miejskiej Rady Narodowej. Jakże aktualna okazała się informacja, która pojawiła się w jednym z wydań „Gazety Zielonogórskiej”, iż: „Krosno Odrzańskie leży nad Odrą i posiada wymarzone wprost warunki do uprawiania sportów wodnych”.

Zniszczenia dolnej części miasta utrudniały korzystanie z boiska. Ponadto występowały problemy z obiektami sportowymi. „Głos Krośnieński” z 1955 r. na swoich łamach pytał retorycznie:, „Dlaczego dyrekcja [LO] nie reaguje na to, że młodzież szkolna zdewastowała opłotowanie [sic!] boiska szkolnego (…)”, „Dlaczego młodzież szkolna uprawia [w-f] w nieopalanej sali gimnastycznej”. Pojawił się także zarzut skierowany do Miejskiej Rady Narodowej – „Prezydium [MRN] będąc prawnym właścicielem boiska sportowego, jedynego obiektu u nas w mieście, nie troszczy się o jego doprowadzenie do stanu używalności (…). Młodzież i społeczeństwo naszego miasta chce mieć miejsce i właściwy obiekt do uprawiania sportu”.

Pewnej dynamiki w funkcjonowaniu sportu i związanej z nią administracji nadał rok 1956 i krótki proces odwilży. Od 1957 zaczęto powoływać związki sportowe i kluby sportowe posiadające osobowość prawną. Mimo powołania PKKF ich rola była marginalna, a w Krośnie prawdopodobnie działał krótko. Większość zadań znajdowało się w gestii rad narodowych. To przy ich wsparciu oraz Wojewódzkiego Komitetu Kultury Fizycznej z okazji „Dni Ziemi Krośnieńskiej” w 1958 r. dokonano uroczystego otwarcia Stadionu. Zatwierdzenia projektu i legalizacji boiska dokonano decyzją nr 110/58 Głównego Architekta Województwa Zielonogórskiego z dnia 16 czerwca 1958 roku. Co ciekawe już w dokumencie legalizacyjnym znalazła się adnotacja: „Źle wytyczone boisko w budowie należy poprawić zgodnie z dokumentacją /poprawki naniesione atramentem przy kasach/”. Zresztą niedoróbek było znacznie więcej: zalegający gruz, źle wytyczony kort, nierówna nawierzchnia bieżni. Wśród zaleceń znalazła się także informacja o konieczności wykonania szatni i natrysków przy sali gimnastycznej.

W trakcie budowy stadionu aż trzykrotnie zmieniali się kierownicy budowy. W pracach pomagali żołnierze, którzy jak skrupulatnie wyliczono przepracowali 40 000 roboczogodzin. Tempo prac najlepiej oceniali mieszkańcy Krosna: „… jeżeli tak dalej pójdzie, to na Dni Krosna (…) 1966 stadion nie będzie gotowy”. W końcu jednak obiekt zaczął funkcjonować. W pierwszym meczu na nowej arenie sportowej jedenastka „Odry” pokonała „Orła” Międzyrzecz. Jednak do tempa i jakości robót dostosowali się piłkarze, którzy według dziennikarza „Gazety Zielonogórskiej” wykazali się nadzwyczaj słabą kondycją fizyczną.

Kolejnym etapem budowania struktur sportowych był początek lat 60-tych. W roku 1964 powołano do życia Powiatowe Ośrodki Sportu, Turystyki i Wypoczynku, prekursorki dzisiejszych Ośrodków Sportu. Nieco wcześniej, w roku 1962, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej powołało do życia Ośrodek Sportu, Turystyki i Wypoczynku (POSTiW) w Krośnie Odrzańskim. Kierownikiem został Ryszard Dziurla. Czasopismo „Ziemia Krośnieńsko-Gubińska” z 1965 r. roztaczało wizję kolejnych inwestycji: uruchomienie portu rzecznego i przebudowę sali gimnastycznej przy ul. Pocztowej, w której miały się znajdować nowoczesne urządzenia, pomieszczenia administracji sportowej i widownia na 300 miejsc. Jednak realia ekonomiczne pozostawiały wszystkie te plany w sferze planowania. Niemal od początku administracja sportowa miała swoją siedzibę przy ul. Pocztowej 27 (tel. 299). W 1970 r. funkcje kierownika POSTiW pełnił późniejszy dyrektor Zespołu Szkół w Bobrowicach – Jerzy Miś. Od roku 1968 zdecydowano się na pobieranie opłat za wynajem obiektów sportowych. W roku 1970 za użytkowanie boiska do piłki nożnej w lidze okręgowej płacono 150 zł (dla porównania zespoły I i II ligi płaciły 800 zł). Wynajem stadionu na zawody LA kosztował 400 zł, a gry zespołowe i tenis ziemny – 100 zł. Godzina korzystania z sali gimnastycznej kosztowała 30 zł.

Nowy impuls poczynaniom sportowym nadała zmiana na szczytach władzy. W styczniu 1973 r. przyjęto wytyczne „W sprawie programu kultury fizycznej”. Na szczeblu miast dotychczasowe Powiatowe Komitety Kultury Fizycznej i Turystyki zastąpiono w 1975 r. Wydziałami Oświaty i Wychowania, Kultury i Kultury Fizycznej. POSiT w Krośnie Odrzańskim zarządzeniem nr 4/75 Naczelnika Miasta i Gminy w Krośnie Odrzańskim z dnia 23 lipca 1975 roku przekształcono w Ośrodek Sportu i Rekreacji w Krośnie Odrzańskim.

W październiku 1976 r. kierownikiem Ośrodka Sportu i Rekreacji w Krośnie Odrzańskim został Erwin Susłowicz (1948-1993). Był absolwentem Wyższej Szkoły Nauczycielskiej w Szczecinie i Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu. Pracował m.in. w Szkole Podstawowej w Osiecznicy i Szkole Podstawowej nr 3 w Krośnie Odrzańskim. Obowiązki kierownika pełnił do maja 1980 r. Później obowiązki stanowisko kierownika piastowali kolejno – Michał Krause (1941-2011), nauczyciel Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych oraz były piłkarz „Tęczy” – Lech Jasiówka.

We wrześniu 1977 ponownie powrócił temat modernizacji bazy sportowej. E. Susłowicz na posiedzeniu (1str., 2str., 3str.) Komisji Wychowania, Oświaty i Kultury informował, że opracowano stosowną dokumentację. Dostrzegając potencjał turystyczny regionu kierownik OSiR sugerował, że „jest rozważana propozycja utworzenia campingu na stadionie w m. Krosno”. Z powodu fatalnej sytuacji gospodarczej kraju i późniejszego wprowadzenia stanu wojennego wszelkie plany modernizacji lub budowy obiektów upadały.

Pierwsze prace przy sali sportowej ruszyły w roku 1985. Jednak jeszcze w roku 1989 ( 1str., 2str. ): „(…) rozbudowa hali sportowej OSiR w Krośnie Odrzańskim nie będzie w kilku najbliższych miesiącach sfinalizowana”. Dwa lata oczekiwano na bardzo deficytowy towar, jakim była „płyta obornicka” na pokrycie dachu. W ciągu pięciu lat przebudowa pochłonęła kwotę ponad 22 mln zł, z czego od władz miejskich pozyskano 14 mln zł. Przy remoncie pracowała ekipa budowlana RSP Kowanowo k. Obornik. Zakończenie zaplanowano na rok 1990. W tym czasie Ośrodek korzystał z hal sportowych należących do wojska. Pod koniec lat 80-tych Ośrodek Sportu i Rekreacji zatrudniał pięć osób: kierownika, dwóch konserwatorów i dwie sprzątaczki. Na problemy związane z obiektami nałożył się kryzys w krośnieńskim sporcie. W 1990 „Nasze Krosno” komentowało fatalny stan kultury fizycznej: „Nie działa TKKF ani inna organizacja (…) Nie ma żadnej sekcji sportu kwalifikowanego. Mamy w mieście cztery korty tenisowe, z czego jeden zdewastowany, drugi praktycznie nie nadający się do użytku. Pozostałe dwa (OSiR) coraz bardziej upodabniają się do klepiska. (…). Jedyna miejska hala sportowa od wielu lat jest nieczynna i nie wiadomo kiedy skończy się jej remont, choć na szczęście jakieś prace są prowadzone. (…). P.S. Wszystkie bramy i furtki prowadzące na stadion miejski są po południu zamykane na kłódki. Ludzie i tak wchodzą – ale przez płot. Cóż za dbałość o naszą sprawność”.
W lutym 1991 r. stanowisko kierownika Ośrodka Sportu i Rekreacji objął były podoficer WP – Mirosław Kamiński. Ukończył m.in. kurs instruktorów sportowych w Centrum Doskonalenia Oficerów w Rembertowie. W tym też czasie udało się w końcu ukończyć remont sali sportowej. W roku 1997 miasto nawiedził kataklizm, jakim była wielka powódź. Stadion, sala i pomieszczenia administracyjne uległy poważnemu zniszczeniu. Płyta boiska zapadła się. Straty oszacowano na kwotę 680 tys. zł. Do miasta przybyła komisja Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki, która uznała za zasadne ubieganie się o wsparcie. Kierownik wraz z ówczesnym zastępcą burmistrza udali się do Warszawy i tam uzyskali akceptację na wsparcie w wysokości 1 400 000 zł. Tak duże nakłady umożliwiły przeprowadzenie remontu kapitalnego nie tylko boisk, ale również sali sportowej. Mankamentem sali były jej niewielkie wymiary i brak miejsca dla publiczności. Warto nadmienić, że środki finansowe na położenie nawierzchni („linoduru”) w wysokości 70 tys. zł przekazał Urząd Miasta w Kwidzynie. W obiekcie urządzono siłownię, magazyn sportowy i kawiarnię. W późniejszym czasie na widowni stadionu zamontowano plastikowe siedziska (na 800 miejsc) oraz wykonano w górnej części dwa boiska treningowe. W chwili obecnej krośnieński obiekt przy ul. Pocztowej 27 jest jednym z najbardziej malowniczo położonych i nowoczesnych.

W roku 2002 oddano do użytku długo wyczekiwaną halę sportowo – widowiskową przy ul. Pułaskiego 3. W obiekcie mieści się hotel i kawiarnia, sauna, siłownia, sale konferencyjne i taneczne oraz magazyny sportowe. Ponadto przygotowano 400 miejsc siedzących i zadbano o przystosowanie dla osób niepełnosprawnych (winda, szatnie i toalety). Kierownikiem hali został były nauczyciel wychowania fizycznego, absolwent AWF - Bogusław Zaraza.

Obok stadionu z całą infrastrukturą i hali w administrowaniu Ośrodka znajduje się także miejsce do kąpieli (od 2011), a od 2014 r. kąpielisko w Łochowicach, port rzeczny (2007 r.) i targowisko miejskie (1994 r.).

W dniu 19 stycznia 1982 roku  Ośrodek przekształcono z zakładu budżetowego w jednostkę budżetową. W roku 1999 nadano Statut (Uchwała Nr XI/79/99 Rady Miejskiej w Krośnie Odrzańskim z dnia 30 listopada 1999 r.). W 2006 r. nadano nowy Statut (Uchwała Nr XXXVIII/254/06 Rady Miejskiej w Krośnie Odrzańskim z dnia 8 lutego 2006 r.). W listopadzie po ponad pół wieku zmieniono miejsce siedziby Ośrodka z ul. Pocztowej 27 na Pułaskiego 3 (Uchwała Nr XVI/124/11 Rady Miejskiej w Krośnie Odrzańskim z dnia 16 listopada 2011 r.). W dniu 26 czerwca 2013 r. Uchwałą nr XXXVIII/284/13 Rady Miejskiej w Krośnie Odrzańskim nadano nowy Statut. Opublikowany 3 lipca 2013 r. w "Dzienniku Urzędowym Województwa Lubuskiego" wszedł w życie 18 lipca 2013 r.

W 2011 r. w miejscu kortów tenisowych przy stadionie wybudowano halę sportową Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych (z siłownią i ścianką wspinaczkową), a obok kort tenisowy i boisko wielofunkcyjne.

Na przełomie 2011 i 2012 r. salę sportową OSiR przebudowano i uruchomiono dwutorową kręgielnię, bilard oraz kort do squasha. Tak duża koncentracja licznych obiektów sportowych dodatkowo zwiększyła atrakcyjność kompleksu. Ponadto przeniesiono elementy ze zlikwidowanego skate parku na dawny kort tenisowy przy Hali Sportowo-Widowiskowej.

W marcu 2011 r. Mirosława Kamińskiego zastąpił dotychczasowy kierownik Hali Sportowo-Widowiskowej Bogusław Zaraza. W lipcu 2012 r. w wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego stanowisko kierownika (od 18 lipca 2013 r. dyrektora) Ośrodka Sportu i Rekreacji w Krośnie Odrzańskim objął Tomasz Struk.

Artykuł opracowano na podstawie:

Jurek T., Woltmann B., Kultura fizyczna w województwie zielonogórskim 1950-1989, Zielona Góra 1990;
Majchrzak J.P., Brama II (Krosno Odrzańskie 1945-1989). Wzloty i upadki miasta, Krosno Odrzańskie 1997;
Miś J., Rozwój sportu wyczynowego w Krośnie Odrzańskim w latach 1945 – 1999, Gorzów Wlkp. 1999 (maszynopis pracy magisterskiej);

Ostrowski J., Najnowsze dzieje miasta i gminy Krosno Odrzańskie 1945-2011, Krosno Odrzańskie 2011;

„Głos Krośnieński” 1955;
„Gazeta Krośnieńska” 1958;
„Ziemia Krośnieńsko-Gubińska” 1965;
„Nasze Krosno” 1990;

„Gazeta Zielonogórska”;
Krośnieński Region Turystyczny (folder), bdw.;
Dokumentów archiwalnych.